ေနာ္ေဝပါလီမန္မွာ ျမန္မာ့အေရး ေဆြးေႏြးခ်က္

ေနာ္ေဝပါလီမန္ (ဓာတ္ပံု - ဖလစ္ကာ)

ေနာ္ေဝပါလီမန္မွာ မေန႔က ျမန္မာ့အေရးနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေဆြးေႏြးၾကပါတယ္။ ေလဘာပါဘီက လႊတ္ေတာ္အမတ္ Laila Gustavsen က ေနာ္ေဝ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးကို ျမန္မာ့အေရး ေမးခြန္းထုတ္ခဲ့တာျဖစ္ၿပီး တျခားအမတ္မ်ားကလည္း ဝင္ေရာက္ ေဆြးေႏြးခဲ့ၾကပါတယ္။

Laila Gustavsen က ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးကို ထုတ္တဲ့ ေမးခြန္း

“ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ျဖစ္ေပၚေနတာေတြကိုေတာ့ အားတက္စရာအျဖစ္ ျမင္ေနရပါတယ္။ စစ္အစိုးရရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ ႏွစ္ ၅၀ နီးပါးအၾကာ၊ ႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ႏိုင္ဝင္ဘာ ၂၀၁၀ မွာ ပထမဆံုးေရြးေကာက္ပြဲ ျပန္က်င္းပႏိုင္ခဲ့တယ္။ အဲဒီေနာက္ ျဖစ္ေပၚခဲ့တာေတြ အမ်ားႀကီးပါ။ ျမန္မာျပည္မွာ အရပ္သားအစိုးရ တက္ေနၿပီ၊ သမၼတဦးသိန္းစိန္က ဦးေဆာင္ၿပီး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ စေနပါၿပီ။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးတယ္၊ စာေပဆင္ဆာမူဝါဒေတြ စၿပီး ေလွ်ာ့ေပးတယ္၊ အင္တာနက္သံုးစြဲမႈအေပၚ တင္းၾကပ္တာေတြ မရွိေတာ့ဘူး။

တခ်ိန္တည္းမွာပဲ ျမန္မာျပည္ဟာ ၿပီးျပည့္စံုတဲ့ အေျခအေနေတာ့ မဟုတ္ေသးပါဘူး။ ဒီမိုကေရစီအေရး လုပ္စရာေတြ အမ်ားႀကီး က်န္ပါေသးတယ္။ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ ထပ္လႊတ္ဖို႔လိုေသးတယ္၊ ျပည္သူေတြ အထူးသျဖင့္ နယ္စပ္ေဒသမွာ ရွိတဲ့ ျပည္သူေတြရဲ႕ အေျခအေနနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးဆိုင္ရာေတြမွာ တိုးတက္ဖို႔ လိုေသးတယ္။ ဒါေတြလုပ္ဖို႔ ခက္ေနပါေသးတယ္။ လူနည္းစုေတြနဲ႔ ဘာသာေရးဆိုင္ရာ အဖြဲ႔ေတြဟာ စနစ္တက် ဖိႏွိပ္မႈေတြ ခံေနရပါေသးတယ္။ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ လမ္းအမ်ိဳးမ်ိဳးကို ဦးတည္သြားႏိုင္တဲ့ အေျပာင္းအလဲ အေျခအေနကို ေရာက္ရွိေနပါတယ္။

ဒီအေျခအေနကို ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးအေနနဲ႔ ဘယ္လို ျမင္ပါသလဲ။ ၿပီးေတာ့ ျမန္မာျပည္ ဒီမိုကေရစီ အေရးအတြက္ ေနာ္ေဝရဲ႕ မူဝါဒအေနနဲ႔ ဘယ္လို အျပဳသေဘာ ကူညီေထာက္ခံေပးႏိုင္ပါမလဲ”

ေဆြးေႏြးသူမ်ား

ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီး Jonas Gahr Støre (ေလဘာပါတီ)
ေလဘာပါတီမွ Laila Gustavsen (အစိုးရပါတီ)
တိုးတက္ေရးပါတီမွ Morten Høglund (အတိုက္အခံပါတီ)
ကြန္ဆာေဗးတစ္ပါတီမွ Ingjerd Schou (အတိုက္အခံပါတီ)
ခရစ္ယာန္ျပည္သူ႔ပါတီမွ Øyvind Håbrekke (အတိုက္အခံပါတီ)

ေလဘာပါတီမွ Laila Gustavsen (အစိုးရပါတီ) ရဲ႕ ေဆြးေႏြးခ်က္ကို အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေဖာ္ျပရရင္ ဒီလိုပါ။

၁၉၉၆ ခုႏွစ္ ဇူလိုင္လ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ ျမန္မာကို သပိတ္ေမွာက္ဖို႔ ေနာ္ေဝက ကုလသမဂၢမွာ တင္ခဲ့တယ္၊ အခု ျမန္မာျပည္က အေျပာင္းအလဲေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေနာ္ေဝရဲ႕ ျမန္မာျပည္အေပၚ မူဝါဒကို ျပန္ေဆြးေႏြးဖို႔ အခ်ိန္ေရာက္ပါၿပီ။ ပထမက ေရြးေကာက္ပြဲပါ။ ၁၉၉၀ မွာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္တို႔ပါတီ NLD အႏိုင္ရတယ္။ ဒါေပမယ့္ အာဏာမရဘဲ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခ်ခံရတယ္။ မႏွစ္က ေရြးေကာက္ပြဲဟာ လြတ္လပ္ၿပီး တရားမွ်တတယ္ေတာ့ မဟုတ္ဘူး၊ ဒါေပမယ့္ ၾကားျဖတ္ေရြးေကာက္ပြဲ ရွိပါေသးတယ္။ ၿပီးခဲ့တဲ့ ေသာၾကာေန႔မွာ NLD က ပါတီမွတ္ပံုတင္ဖို႔ ဆံုးျဖတ္တယ္။ ပါတီမွတ္ပံုတင္ဥပေဒကို ျပင္ဆင္လိုက္လို႔ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားေတြ ေရြးေကာက္ပြဲ ဝင္လို႔ ရသြားၿပီ။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အတြက္ လမ္းပြင့္သြားၿပီ။

ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရး လုပ္ေဆာင္ခ်က္ေတြက က်မတို႔ကို အံ့အားသင့္ေစတယ္။ ႏွစ္ ၅၀ ေလာက္ တလြဲအုပ္ခ်ဳပ္ၿပီးေနာက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံေတြထက္ ေနာက္ေကာက္က် က်န္ခဲ့တယ္။ အဲဒီဖြံ႔ၿဖိ္ဳးတိုးတက္မႈေတြ အေပၚမွာ က်မတို႔ ဝမ္းသာသင့္သလို၊ တံုးတံုးအအ မျဖစ္ဖို႔လည္း အေရးႀကီးပါေသးတယ္။ အေျခခံလူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ျမန္မာလူထုတရပ္လံုး ခံစားႏိုင္ဖို႔ ဆိုတာကေတာ့ ေတာ္ေတာ္ႀကီး လုပ္ယူရပါဦးမယ္။

ေနာက္ၿပီး မစၥ Laila Gustavsen ဆက္ေျပာတာက နယ္စပ္ေဒသက တိုင္းရင္းသားေတြရဲ႕ ဆိုးဝါးတဲ့ အေျခအေန၊ အကူအညီ လိုအပ္ေနတာေတြ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြကို ေနအိမ္နဲ႔ နီးရာ ေျပာင္းေရြ႕ေပးတယ္ဆိုရာမွာ မိသားစုေတြနဲ႔ အမွန္တကယ္ ေတြ႔ခြင့္ရ မရ၊ အျငင္းပြားစရာ ျဖစ္လာတဲ့ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား အေရအတြက္ ကိစၥ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္း (AAPP) ရဲ႕ စာရင္းအရ လႊတ္ေပးရမယ့္ ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသား ၁၇၀၀ ေလာက္ က်န္ရွိေနခ်ိန္မွာ NLD က ၅၂၅ ေယာက္ပဲ က်န္တယ္လို႔ ေျပာေနတဲ့ ကိစၥေတြ ပါပါတယ္။

အေျပာင္းအလဲေတြ ဘာေၾကာင့္ ျဖစ္ေစတာလဲဆိုၿပီး စီးပြားေရး ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈ၊ အာရပ္ လူထုအံုၾကြမႈ၊ ျမန္မာရဲ႕ လူမႈေရး စီးပြားေရး နိမ့္က်မႈ၊ တ႐ုတ္နဲ႔ အေနာက္ႏိုင္ငံေတြအၾကား ခ်ိန္ခြင္လွ်ာ၊ ျမန္မာ့သယံဇာတ စတာေတြကို မစၥ Laila Gustavsen က ရွင္းလင္း ေျပာဆိုပါတယ္။

ေမးစရာရွိလာတာက ျမန္မာျပည္က မူဝါဒအသစ္ေတြအေပၚ ႏိုင္ငံတကာက အျပဳသေဘာနဲ႔ ဘယ္လို ေထာက္ခံေပးရမလဲဆိုတာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သူ႔အေနနဲ႔ ေျပာခ်င္တဲ့ ေရြးခ်ယ္စရာ ၄ ခုကေတာ့ ...

-ျမန္မာနဲ႔ အေျပာင္းအလဲမရွိ ပံုမွန္ ဆက္လက္ ထိေတြ႔ဆက္ေနၿပီး ေစာင့္ၾကည့္ေနဖို႔၊
-ဒုတိယအေနနဲ႔ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ (sanction) ႐ုတ္သိမ္းေရး အေျခအေနဖန္တီးဖို႔၊ ဥပမာ ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လႊတ္ေပးရင္ ပိတ္ဆို႔မႈ ရုပ္သိမ္းေပးမယ္ ဆိုတာမ်ိဳး။
-တတိယကေတာ့ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ တခ်ိဳ႕ကို ကိုယ့္ဖာသာ ႐ုပ္သိမ္းဖို႔၊ ဥပမာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ပိတ္ပင္ခ်က္တခ်ိဳ႕ ဖယ္ရွားေပးလိုက္ဖို႔။
-ေနာက္ဆံုးတခုကေတာ့ ပိတ္ဆို႔မႈအားလံုး ႐ုပ္သိမ္းပစ္လိုက္ဖို႔။

ထပ္ေျပာခ်င္တာကေတာ့ ေနာ္ေဝအေနနဲ႔ တႏိုင္ငံတည္း လုပ္သြားမလား၊ တျခားႏိုင္ငံေတြနဲ႔ အတူတူလုပ္မလားဆိုတာျဖစ္ေၾကာင္းနဲ႔ တျခားသူေတြကို ေစာင့္ေနဖို႔ လိုမလို ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးရဲ႕အျမင္ကို ေျပာၾကားဖို႔ မစၥ Laila Gustavsen က ေမးခြန္းထုတ္သြားပါတယ္။

ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး Jonas Gahr Støre က ႏွစ္ ၂၀ ေက်ာ္ကာလမွာ ျမန္မာျပည္က အေျပာင္းအလဲေတြက အားရဖြယ္ အျဖစ္ဆံုးျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေမွ်ာ္လင့္ထားတာထက္ အေျပာင္းအလဲေတြ ပိုျမန္ေနေၾကာင္း၊ အတိုက္အခံေတြ အေနနဲ႔ အရင္ကထက္ ေနရာပိုရလာေၾကာင္း၊ ျမန္မာပါလီမန္မွာလည္း ႏုိင္ငံေရးအက်ဥ္းသား ကိစၥလို အရင္ ဆတ္ဆတ္ထိမခံတဲ့ အေၾကာင္းအရာေတြ ေဆြးေႏြးလို႔ ရလာေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

ႏိုင္ငံေရး အက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးေရးဟာ ဒီမိုကေရစီဖြံ႔ၿဖိဳးေရးမွာ အေရးႀကီးၿပီး အေနာက္ႏုိင္ငံေတြကို ယံုၾကည္ေစမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ က်ေနာ္တို႔နဲ႔ ေတြ႔ဆံုေဆြးေႏြးတုန္းက ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြက ဆက္လက္လုပ္ေဆာင္မွာေတြ ေျပာခဲ့ေၾကာင္း၊ က်ေနာ္တို႔ အေနနဲ႔ ရည္မွန္းခ်က္ မေပ်ာက္ေၾကာင္း၊ အရင္က ေတာင္းဆိုထားခ်က္ေတြကို ဆက္လက္ေတာင္းဆိုမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ အမတ္ရဲ႕ ေမးခြန္းနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက

“ေနာ္ေဝဟာ ျမန္မာနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးလမ္းေၾကာင္းအရ မၾကာခဏ ေျပာဆိုေနတဲ့ အေနာက္ႏုိင္ငံတခုျဖစ္တယ္။ က်ေနာ့္အျမင္အရ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအဝိုင္းအေနနဲ႔ ျမန္မာ အာဏာပိုင္ေတြအေပၚ ဘယ္အေျခအေနမွာ ျဖစ္ျဖစ္ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အျပဳသေဘာ တြန္းအားေပးႏိုင္မယ့္ တံု႔ျပန္မႈေတြအတြက္ အသင့္ျပင္ထားဖို႔ အေရးႀကီးပါတယ္။ ေနာ္ေဝအေနနဲ႔ ဥေရာပသမဂၢ ပိတ္ဆို႔မႈအတိုင္း လိုက္နာေဆာင္ရြက္ပါတယ္။ တတ္ႏိုင္သေလာက္ ျမန္မာနဲ႔ပတ္သက္လို႔ ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ ဘံုမူဝါဒ သေဘာတူညီခ်က္ေတြ ရွိေနခ်င္ပါတယ္။ လွ်င္ျမန္တဲ့ အေျပာင္းအလဲေတြအေပၚ တံု႔ျပန္ႏိုင္ေရး က်ေနာ္တို႔ဘက္က ေျပာင္းလြယ္ျပင္လြယ္ ျဖစ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒါနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ဥေရာပသမဂၢ ႏိုင္ငံျခားေရးရာ အႀကီးအကဲ အက္ရွတန္နဲ႔ ၿပီးခဲ့တဲ့ တပတ္ကပဲ ဘရပ္ဆဲလ္မွာ ေဆြးေႏြးၿပီးပါၿပီ” လို႔ ေျပာသြားပါတယ္။

ဥေရာပသမဂၢရဲ႕ ပိတ္ဆို႔မႈနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ေနာ္ေဝ အစိုးရဟာ ခရီးမသြားေရး ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ မလုပ္ေရး ၁၉၉၇ ကတည္းက ပိတ္ပင္ထားေၾကာင္း၊ အခုလက္ရွိ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္မႈေတြအရ ခရီးသြားလာမႈ ပိတ္ပင္ျခင္းကို ပယ္ဖ်က္ေပးလိုက္ေၾကာင္း၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားမ်ား လႊတ္ေပးေရး ကိစၥသာမက ျမန္မာျပည္တြင္းေျပာင္းလဲမႈေတြကို အနီးကပ္ေစာင့္ၾကည့္ေနၿပီး ကုန္သြယ္မႈနဲ႔ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈ ပယ္ဖ်က္ေရးအတြက္ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေနာ္ေဝတႏိုင္ငံတည္းက ေရွ႕ကို လြန္ၿပီး လုပ္ေဆာင္လို႔ မျဖစ္တာလည္း သတိျပဳရမွာ ျဖစ္ေၾကာင္း ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

ေနာ္ေဝႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးက စြမ္းေဆာင္ရည္ျမင့္မားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေပးေရး (capacity building) ကုိလည္း အဓိကထား ေျပာသြားပါတယ္။ ကမာၻ႔ဘဏ္နဲ႔ ႏုိင္ငံတကာ ေငြေၾကးရန္ပံုေငြအဖြဲ႔၊ ကုလတို႔က လုိအပ္တာေတြကို ျမန္မာ့စီးပြားေရး ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးအတြက္ ကူညီဖို႔ ဆိုပါတယ္။

ျမန္မာအာဏာပိုင္ေတြဘက္က အျပဳသေဘာ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးေတြ လုပ္ဖို႔ လိုတယ္၊ အတိုက္အခံ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ေရြးခ်ယ္စရာ အခက္အခဲေတြ ေတြ႔ေနရတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ ဒီမိုကေရစီအတြက္ လူေတြ ေပးဆပ္ရေပါင္းလည္း မ်ားေနပါၿပီလို႔ ႏိုင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးက ေျပာပါတယ္။

လႊတ္ေတာ္ အမတ္ Laila Gustavsen က ေနာ္ေဝအေနနဲ႔ ျမန္မာျပည္မွာ အားလပ္ရက္ သြားေရာက္ၾကဖို႔ အားေပးတာက စသင့္တယ္ဆိုတာကို ယံုၾကည္ေၾကာင္း၊ ေနာက္ပိုင္းမွာ ရင္းႏွီးျမွဳပ္ႏွံမႈေတြ ဖြင့္ေပးဖို႔အထိ ျဖစ္လာႏိုင္ေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

တိုးတက္ေရးပါတီမွ Morten Høglund (အတိုက္အခံပါတီ) က ျမန္မာျပည္မွာ တိုးတက္မႈေတြ ရွိလာတာ အမွန္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ ႏိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ အမတ္တို႔ ေျပာသြားတဲ့အတိုင္း အေလးထားရမယ့္ကိစၥေတြ က်န္ေနဆဲျဖစ္ေၾကာင္း၊ လူ႔အခြင့္အေရးေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔ အဆိုအရ ႏိုင္ငံေရးက်ဥ္းသား ၁၇၀၀ ေလာက္ ရွိေနေသးေၾကာင္း၊ ကခ်င္ေဒသမွာ ျမန္မာတပ္ေတြ ထိုးစစ္ေၾကာင့္ လူ ၃ ေသာင္းေလာက္ ထြက္ေျပးေနရေၾကာင္း၊ ဒီေန႔ထုတ္ Dagsavisen ေန႔စဥ္ သတင္းစာမွာ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးနဲ႔ သဘာဝပတ္ဝန္းက်င္ဝန္ႀကီး အဲရစ္ ဆိုလ္ဟိမ္းရဲ႕ ျမန္မာျပည္အေၾကာင္း ေဆာင္းပါးအဆံုးမွာ သူတို႔ေတာင္းဆိုတာကို က်ေနာ္တို႔ ေပးသင့္တယ္ လို႔ အဆံုးသတ္ထားေၾကာင္း၊ ဒါကအေျခအေနကို သူပံုေဖာ္လိုက္တဲ့ အႏွစ္ခ်ဳပ္ ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ေတာင္းဆိုတာကို ေပးတာက လမ္းေၾကာင္းမွန္လို႔ မယူဆေၾကာင္း၊ ပိတ္ဆို႔အေရးယူမႈ ျပန္လည္သံုးသပ္ေရးကိုေတာ့ သေဘာတူေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ ေနာ္ေဝ၊ ဥေရာပသမဂၢနဲ႔ တျခားႏုိင္ငံေတြၾကား ေဆြးေႏြးၿပီးတဲ့ အထိ ေစာင့္လိုေၾကာင္း ေျပာပါတယ္။

ကြန္ဆာေဗးတစ္ပါတီမွ Ingjerd Schou (အတိုက္အခံပါတီ) ကေတာ့ ျပည္တြင္းေရႊ႕ေျပာင္း ဒုကၡသည္ ၁ သန္းေလာက္ ရွိေနေၾကာင္း၊ ထိုင္းႏိုင္ငံက ဒုကၡသည္စခန္းေတြမွာ ကရင္ဒုကၡသည္ေတြခ်ည္း ၁ သိန္း ၃ ေသာင္း ၅ ေထာင္ေက်ာ္ ရွိေနေၾကာင္း၊ အစိုးရက စစ္အသံုးစရိတ္ေတြ အမ်ားအျပားသံုးေနေၾကာင္းနဲ႔ သဘာဝသယံဇာတေတြကို တရုတ္၊ အိႏၵိယနဲ႔ ထိုင္းတို႔က ေခါင္းပံုျဖတ္ အျမတ္ထုတ္ေနေၾကာင္း ေျပာသြားပါတယ္။

သူ႔အေနနဲ႔ အထူးသတိထားၿပီး အကေကာင္းျမင္ဖို႔ အေၾကာင္းျပခ်က္ရွိတယ္လို႔ ယံုၾကည္ေၾကာင္း၊ ေနာ္ေဝအေနနဲ႔ တျခားႏိုင္ငံမ်ားနဲ႔ အတူ ဒီမိုကေရစီရရွိေရး ဆက္လက္ ဖိအားေပးဖို႔ လိုေၾကာင္း၊ အေၾကာင္းျပခ်က္ မရွိဘဲ ပိတ္ဆို႔မႈေတြ မ႐ုပ္သိမ္းသင့္ေၾကာင္းနဲ႔ အခု အေၾကာင္းျပခ်က္ဆိုတာ မရွိေသးေၾကာင္း Ingjerd Schou က ကန္႔ကြက္ေျပာဆိုသြားပါတယ္။

ခရစ္ယာန္ျပည္သူ႔ပါတီမွ Øyvind Håbrekke (အတိုက္အခံပါတီ) ကေတာ့ အစိုးရဟာ ဒီမိုကေရစီနည္းက် တင္ေျမွာက္ထားျခင္း မဟုတ္တာ၊ ခုထိ လူ႔အခြင့္အေရးေတြ ခ်ိဳးေဖာက္ေနတာ၊ ေနာက္ၿပီး ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒက ဒီမိုကေရစီမက်တာ၊ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ ရွိေနေသးတာေတြကို ေထာက္ျပသြားပါတယ္။

အျပည့္အစုံသို႔

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေဒါက္တာ ဦးျမင့္၏ ေဟာေျပာခ်က္ (၄)

( ျမစ္မခ မီဒီယာအဖြဲ႔၏ ေဖ့စ္ဘုတ္မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ အပိုင္း (၁)၊ အပိုင္း (၂) ႏွင့္ အပိုင္း (၃) ဖတ္ရန္ )

ေနာက္တစ္ခါ က်ေနာ္ ဘာေတြ႔ရလဲဆိုေတာ့ ေဆြးေႏြးခန္းေတြမွာ corruption နဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေဆြးေႏြးခန္းေတြမွာ ဘာေတြ႔ရလဲဆိုေတာ့ အရိပ္အေယာင္ျပတာ တုိင္းျပည္တစ္ခုမွ မေကာင္းတာ တစ္ခု အရိပ္အေယာင္ျပတာ ဥေလးတစ္ဥ ေပါက္ေတာ့ ဒါကအရိပ္အေယာင္ျပတာ။

ဒါကဘာလဲဆိုေတာ့ ခင္ဗ်ားသြားၿပီးေတာ့ အလကား သြားနင္းလို႕မရဘူးဗ်။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ ပရုပ္ဆီသြားလူးလို႕မရဘူးဗ်။ ကင္ဆာျဖစ္ရင္ အရိပ္ေယာင္ေလးေတာ့တူေနတယ္။ တိုင္းျပည္မွာ တစ္ခုခု တကယ္ေတာ့ မွားေနတယ္ဆုိတာ အရိပ္ေယာင္ျပတာ။ စီးပြားေရးအရေရာ၊ လူမႈေရးအရေရာ ႏိုင္ငံေရးအရေရာ ဒီျပႆနာ ေပၚေနၿပီ။ မေကာင္းတာက corruption မဟုတ္ဘူး။ မေကာင္းတာက စီးပြားေရးအရ လူမႈေရးအရ ႏိုင္ငံေရးအရမွာ အၾကီးအက်ယ္ မလုိလားအပ္တဲ့ မေကာင္းတဲ့ အေျခအေနေလးေၾကာင့္မုိ႔လို႔ corruption သြား တိုက္ခိုက္လို႔၊ တိုက္ခိုက္ရမွာက သူ႔ရဲ႕ ေ၀ဒနာကို တိုက္ခိုက္ရမွာ။ ေရာဂါကို သြားတုိက္ခိုက္လို႔မရဘူး အဲ့ဒါက corruption မဟုတ္ဘူး ။

ေရာဂါက စီးပြားေရး လူမႈေရး ႏိုင္ငံေရးေတြမွာ မျဖစ္သင့္မျဖစ္ထိုက္တဲ့ အားနည္းတဲ့ မလိုလားအပ္တဲ့ ျပသာနာေတြေၾကာင့္ အဲ့ဒါေတြတိုက္ရမွာ corruption လုပ္တဲ့လူေတြကို ဘယ္ေလာက္ဖမ္းဖမ္း ဘယ္ေလာက္ တိုက္ဖ်က္တိုက္ဖ်က္ အဓိကျပႆနာျဖစ္တဲ့ စီးပြားေရး လူမႈေရး ႏိုင္ငံေရးျပႆနာကိုသာ မေျဖရွင္းလို႕ရွိရင္ ဒီျပႆနာက ေျဖရွင္းလို႔ ရမွာမဟုတ္ဘူး။ အဲ့လိုေနရာမ်ိဳးမွာ corruption က မ်ားတယ္တဲ့၊ ႏိုင္ငံရးမတည္ၿငိမ္မႈ နယ္ေျမ တစ္ခုခုလႊတ္လိုက္မယ္ဆုိရင္ စည္းမ်ဥ္းေတြက တစ္ပံုႀကီး။ ဒီဟာလုပ္ရမယ္ ဟိုဟာလုပ္ရမယ္နဲ႔ တစ္ပံုႀကီး။ ေနျပည္ေတာ္ကို အခုသြားရေတာ့မယ္၊ ပတ္စပို႔စ္ တစ္ခုေလွ်ာက္ဖို႔ဟာက you have to fill of form တစ္ပံုတစ္ေခါင္းႀကီး လိုက္ျဖည့္ အေဖ့ရဲ႕ အေဖေရာ အေမ႔ရဲ႕အေမေရာ အေဖ့ရဲ႕ ညီမေရာ ဘာေတြညာေတြ ေလွ်ာက္ထည့္။ ေသတာေရာ မေသတာေရာ တစ္ပံုၾကီးေလွ်ာက္ထည့္။ ေနျပည္ေတာ္ တစ္ခါသြား နဲ႔ အဲ့ဒါေတြေျပာင္းရမယ္၊ Legislative system ဥပေဒျပဳျခင္းစနစ္ေတြ ေျပာင္းရမယ္။ ဒီတစ္ခုေတြကလည္း ဆက္ေနတယ္ဗ်။ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခုက အမွီသဟဲျပဳေနတယ္။ ခ်ိတ္ဆက္ေနတယ္ ။

ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ အစိုးရ၀န္းထမ္းေတြက corruption ပိုလိုခ်င္လို႔ corruption က မ်ားလာတယ္ဗ်။ တစ္ခုေပၚတစ္ခု အမွီသဟဲျပဳေနတယ္။ corruption ကို တိုက္ခိုက္ေသာ္လည္းပဲ အေရးအႀကီးဆံုးကေတာ့ ပေပ်ာက္ေအာင္ မဟုတ္ဘူးဗ်။ ဒါေလးကို ထိန္းသိမ္းၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔ လုပ္ႏိုင္ကိုင္ႏိုင္ေအာင္လို႔ေပါ့။ ပေပ်ာက္ေအာင္လို႔ကေတာ့ လံုး၀ မလြယ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း သူ႕ကိုနည္းနည္း က်ဆင္းၿပီးေတာ့မွ က်ေနာ္တို႔အေနနဲ႔က စီးပြားေရး လူမႈေရး ႏိုင္ငံေရး အရ မွန္မွန္ကန္ကန္ေလး လုပ္ႏိုင္ဖို႕ အေျခအေနေလးကို ဖန္တီး ေပးဖို႕အခ်ိန္ေလးပဲလိုတယ္။

(ၿပီး)

အျပည့္အစုံသို႔

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေဒါက္တာ ဦးျမင့္၏ ေဟာေျပာခ်က္ (၃)

( ျမစ္မခ မီဒီယာအဖြဲ႔၏ ေဖ့စ္ဘုတ္မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ အပိုင္း (၁) ႏွင့္ အပိုင္း(၂) ဖတ္ရန္ )

`မေကာင္းတဲ့ဟာေတြကို ေလ်ာ့ပစ္ဖို႕ ၾကိဳးစားရမယ္ ပေပ်ာက္ေအာင္ လုပ္လို႕မရဘူး ဒါလြန္လြန္းအား ၾကီးတဲ့ဟာေလ မျဖစ္သင့္တဲ့ဟာေတြ မတရားတဲ့ဟာေတြ လြန္လြန္းတာကို ျပန္ထိန္းဖို႕ အဲ့ဒါကို ျပန္ထိန္းဖို႕ လုပ္ၾကရမယ္ ဘာလုပ္ရမလဲဆိုေတာ့ နံပတ္တစ္က Leadership တဲ့ Leadership ကအေရးႀကီးတယ္ ။

အာရွေဒသမွာဆိုရင္ လူႀကီးေတြ က respect ေပးတယ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို respect ေပးတယ္ ေခါင္းေဆာင္ေတြက နမူနာေပးရမယ္ Good Example , Hard working ေခါင္းေဆာင္က သိပ္အေရးႀကီးတယ္ လုပ္ဖို႕ကိုင္ဖို႕ဆိုတာ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ဖို႕ဆုိတာ သိပ္ၿပီးေတာ့ ခက္ခက္ခဲခဲနဲ႕ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြ ခ်ရမယ္ ြ ခ်ဖို႕ ဒါေပမဲ့လည္း အေရးႀကီးတာက ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းျဖစ္ဖို႕ necessary condition ျဖစ္ေတာ့ necessary ဆိုတာ လိုအပ္တာ sufficient ဆိုတာ လံုေလာက္တာ necessary ျဖစ္ေသာ္လည္းဘဲ sufficient မျဖစ္ဘူး ဥပမာ ကေလးေလးတစ္ေယာက္ေမြးခ်င္တယ္ဆိုရင္ အေမက ေတာ့ necessary လိုအပ္တာေပါ့ အေဖကေတာ့ sufficient ေပါ့ ဒီအတုိင္းဘဲ corruption ေပ်ာက္ဖို႕ဆိုရင္ leadership ကေန sufficient ျဖစ္ေသာ္လည္း necessary ျဖစ္တယ္ ဆိုတာရွားတယ္ sufficient ျဖစ္တာေတြမ်ားတယ္ ဘာေတြလည္းဆိုတာ က်ေနာ္ရွင္းျပမယ္ ယံုၾကည္စိတ္ခ်ရတယ္ ။

ဒီcorruption ကိုတကယ္တိုက္ခိုက္ေနတဲ့ဟာေတြကို က်ေနာ္အေနနဲ႕က လုပ္တဲ့လူေတြဟာ တကယ္ဘဲ မွန္မွန္ကန္ကန္ ထိထိေရာက္ေရာက္လုပ္ေနတယ္ဆိုတာ လူေတြ ယံုၾကည္ရမယ္ အေရးအႀကီးဆံုးက ယံုၾကည္မႈရွိရမယ္ လုပ္တဲ့ကိုင္တဲ့ ဟာေတြက တကယ္ဘဲလုပ္ေနတယ္ဆိုတာ က်ေနာ္တို႕အေနနဲ႕ ယံုၾကည္ရမယ္။ တကယ္ serious ျဖစ္တဲ့လူက တကယ္ကိုအေရးပါအရာေရာက္ ျဖစ္တဲ့လူကို တခုခုလုပ္ရင္လုပ္လိုက္ သတ္ရင္သတ္လိုက္ ေထာင္ခ်ရင္ခ်လိုက္ တစ္ခုကို ျပက္ျပက္သားသား လုပ္ရမယ္ တိုင္းျပည္မွာ corruption ဟာ အေရးႀကီးတဲ့ျပသာနာျဖစ္လာၿပီ တိုက္ဖ်က္ရမယ္ တျပည္လံုးကို အသိေပးၿပီးေတာ့မွွ အေရးႀကီးတဲ့အေနနဲ႕ အစိုးရက တရား၀င္ကုိ ေၾကညာရမယ္ မလုပ္ရင္မျဖစ္ဘူးဆိုၿပီး အစိုးရအေနနဲ႕ တီတီလင္္းလင္း တိတိက်က် ေၾကညာရမယ္ မီဒီယာကလည္း ဒါေတြအားလံုးကို corruption အေၾကာင္းအမ်ားဆံုးသိတာက လူထုေတြအသိဆံုးဗ် ။

ခင္ဗ်ားတို႕ က်ေနာ္တို႕အသိဆံုး အသိဆံုးဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႕ကို အခြင့္အေရးေပးရမယ္ corruption တိုက္ဖို႕ ပါ၀င္ပါ ငါတို႕ fight လုပ္ေနၿပီ ျပည္သူလူထုပါ၀င္ပါ အေတြ႕အၾကံဳေတြ ငါတို႕ကို ရွင္းျပပါ မင္းတို႕အေနနဲ႕ ဘာေတြလုပ္သင့္လည္း ေျပာပါ ဒါေတြကို အစိုးရက ေျပာျပရမယ္ we must give to people information ကယ္လုပ္မယ္ေျပာၿပီးမွ မလုပ္လို႕ရွိရင္ ေသၿပီဘဲ တကယ္ဘဲ လုပ္ေနတယ္ ဆိုတဲ့ဟာေလးကို ေျပာျပရမယ္ တစ္တိုင္းျပည္လံုး လူေတြယံုၾကည္ေအာင္ လုပ္ရမယ္ တကယ္လုပ္မယ္ဆိုတဲ့ဟာေလးေတြကို လုပ္စမ္းပါ ဘယ္ေလာက္ခက္လာလဲဆိုတာ ေျပာျပမယ္ စဥ္းစားလို႕ကိုမရဘူး တုိင္းျပည္နဲ႕ပတ္သက္ၿပီးဒီဟာ ဘယ္ေလာက္ခက္လာလဲဆိုတာ ဘယ္ႏိုင္ငံမဆိုပါ လူတိုင္းကို ေျပာျပလိုက္စမ္းပါ တကယ္ဘဲ အစိုးရကို ယံုၾကည္တယ္ အစိုးရကလည္း တကယ္ဘဲလုပ္မယ္ သူတို႕ေတြကလည္းဘဲ တကယ္ဘဲ ထိထိ ေရာက္ေရာက္လုပ္မယ္ဆိုရင္ ေျပာလိုက္စမ္းပါ ယံုၾကည္လို႕ရွိရင္ စဥ္းေတာင္စဥ္းစားလို႕မရဘူး ခက္ခဲလာတယ္ suggestion ေတြ idea ေတြ ခက္ခဲမယ္ ခက္ခဲေအာင္လို႕ က်ေနာ္တို႕အေနနဲ႕လုပ္ေပးရမယ္ အေရးႀကီးတာက အစိုးရဘက္က ေၾကညာရမယ္ တကယ္ကိုလက္ေတြ႕လုပ္ေဆာင္ရမယ္ ။

ေနာက္ Press ကလည္းဘဲ အေရးႀကီးတယ္ တိုင္းသူျပည္သားေတြသိဖို႕က ဘာလုပ္ရမလဲဆိုေတာ့ Press အေနနဲဲ႕က ပထမဆံုး ဘာလုပ္ရမလဲဆိုေတာ့ information ေတြနဲ႕ပတ္သက္လို႕ corruption ေတြနဲ႕ ပတ္သက္လို႕ စုေဆာင္းရမယ္ အဲ့ဒါကို သံုးသပ္ရမယ္ organized လုပ္ရမယ္ ေသေသခ်ာခ်ာ တင္ျပရမယ္ ဒါဟာ အေရးအႀကီးဆံုးဘဲတဲ့ ဘယ္သူမွ မသိဘဲလုပ္တဲ့ဟာေတြက အဲ့ဒါေတြက bad corruption က်ေနာ္တို႕အေနနဲ႕ တတ္ႏိုင္သမွ် ဖ်က္သိမ္းဖို႕ လုပ္ရမဲ့ဟာေတြေပါ့ corruption ကိုတိုက္ဖ်က္တဲ့ေနရာမွာ တကယ္ကိုဘဲ responsibility ျဖစ္ၿပီးေတာ့မွ တကယ္ဘဲ အႀကီးအက်ယ္ အကူအညီျပဳတယ္ America မွာဆိုရင္ water gate လိုဟာမ်ိဳးကို Press က ခ်ေပးတယ္ ဒီဟာနဲ႕ပတ္သက္လို႕ အကူအညီေပးခဲ့တာ တိုင္းျပည္အေျမာက္အမ်ားမွာ Press က အကူအညီေပးခဲ့တာ သူတို႕ကိုအားကိုးၿပီးေတာ့ လုပ္ခဲ့တာ responsible ျဖစ္ရမယ္ေနာ္ မဟုတ္က ဟုတ္ကေတာ့ မလုပ္နဲ႕ေပါ့ ။ တကယ္ဘဲ ထိထိေရာက္ေရာက္ နဲ႕ေသခ်ာလုပ္ပါ လူေတြနားလည္ေအာင္ ရွင္းျပပါ အဲ့လုိလုပ္ပါ အဲ့လိုလုပ္လို႕ရွိရင္လည္း corruption ကို တိုက္ဖ်က္ရာေရာက္တယ္ သူ႕မွာဘယ္ေလာက္ power ရွိလဲ မဟုတ္က ဟုတ္ကလုပ္တဲ့ဟာေတြ အဂတိလိုက္စားမႈေတြကို တိုက္ဖ်က္ႏိုင္မွ သူ႕မွာ ဘယ္ေလာက္ ပါ၀ါရွိလဲ ဆိုတာ သြားၿပီးေတာ့မွ အထင္မေသးနဲ႕ Press ကို အမ်ားႀကီးလုပ္ႏိုင္တယ္ အဲ့ဒါကို တင္ျပခ်င္ပါတယ္ ။

ေနာက္တစ္ခုက over side body အဲ့ဒါကေတာ့ corruption တို႕ဘာတို႕ကို သိပ္ၿပီးေတာ့ ေအာင္ျမင္မႈသိပ္မရွိဘူးဗ် အခု ဟိုတေလာတုန္းကဘဲ ကုလားျပည္အေၾကာင္းပါလာတယ္ corruption နဲ႕သူ႕ကိုခ်လိုက္တယ္ဆုိတဲ့အေၾကာင္း ေပါ့ က်ေနာ္ထပ္ၿပီးေတာ့ ေျပာပါမယ္ anti corruption connection ဆုိတာကို က်ေနာ္ ဖြဲ႕ခ်င္တယ္ က်ေနာ္လည္း အဲ့မွာ ပါခဲ့ဖူးတာကိုး တစ္လအတြင္းေတာ့ထားလိုက္ ဒီတလေက်ာ္တာနဲ႕ ေဆာ္ေတာ့မွာဘဲေနာ္ ဘယ္သူမွ ဂရုမစိုက္ေတာ့ဘူး တစ္လေတာ့မင္းတို႕ chance ေပး အဲ့ဒါၿပီးရင္ေတာ့ ငါအုပ္ေတာ့မွာဘဲ ေသခ်ာမသိၾကတာက ေကာင္းတဲ့ဟာေတြလည္းရွိတယ္ မေလးရွား ၊ စင္ကာပူ နဲ႕ေဟာင္ေကာင္ေတြမွာလည္း ေကာင္းတာေတြရွိတယ္ ေအာင္ျမင္တယ္ေပါ့ေနာ္ ဒါေပမဲ့လည္း လူ႕အဖြဲ႕အစည္းနဲ႕ေမးလို႕ရွိရင္ေတာ့ အမ်ားအားျဖင့္ေတာ့ သိပ္ၿပီးေတာ အထင္မၾကီးဘူးဗ် ဒီအဖြဲ႕အစည္းေတြကို ဖြဲ႕တဲ့အခါမွာလည္းဘဲဲ တစ္ခါတစ္ေလ ရွိမွျဖစ္မယ္တဲ့ အေပၚကထိပ္ကလူေတြက ေကာင္းရမယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့မွ ႏိုင္ငံေရးအရ ကင္းရွင္းဖို႕လိုမယ္ ေနာက္ၿပီးေတာ့လည္း သူတို႕ကို လခေလးဘာေလး လံုလံုေလာက္ေလာက္ေပး မရွိဘဲနဲ႕ေတာ့ လုပ္လို႕မရဘူး ႏိုင္ငံေရးအရ သူတို႕သံုးလိမ့္မယ္ ႏိုင္ငံေရးအရ လုပ္ကိုင္ၿပီးသံုးလိမ့္မယ္ ဒီ connection ကိုသူတို႕ၾကိဳက္တဲ့ဟာကိုသာလွ်င္ဘဲ မၾကိဳက္တာေတာ့ မသံုးဘူးေပါ့ တစ္ခ်ိဳ႕ဟာေတြေတာ့ မထိနဲ႕ တစ္ခ်ိဳ႕ဟာေတြေတာ့ ထိတာနဲ႕ေလွ်ာက္လုပ္လုိ႕ရွိရင္ မလြယ္ေတာ့ဘူး frame work ေတြ ျပန္ေကာင္းေအာင္ လုပ္ရမယ္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

အျပည့္အစုံသို႔

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေဒါက္တာ ဦးျမင့္၏ ေဟာေျပာခ်က္ (၂)

Poor Life in Myanmar, Photo-Tun Aung (Southeast Asia dot Org)

(ျမစ္မခ မီဒီယာအဖြဲ႔၏ ေဖ့စ္ဘုတ္မွ ကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။ အပိုင္း (၁) ဖတ္ရန္ )

ေနာက္တစ္ခုက level အဆင့္အတန္း Level ေတြကအမ်ားႀကီးရွိတယ္ဗ် ။အခုက်ေနာ္ေျပာမွာ ထိပ္ကနဲ႔ ေအာက္ကအပိုင္း အကုန္လံုးကိုေတာ့ က်ေနာ္မေျပာေတာ့ဘူး။ ယိုဒယားပဲၾကည့္ပါလား ခ်မ္းသာတာမေျပာနဲ႔။

သက္ဆင္နဲ႔ပတ္သတ္လို႔ေျပာမယ္။ သက္ဆင္က သူကဘာျဖစ္လို႔လဲဆိုေတာ့ တိုင္းသူျပည္သားေတြကိုၾကည့္တယ္။ဆင္းရဲသားေတြကိုၾကည့္ရွာတယ္။ ဟိုလူေတြကလဲသိတယ္။ ငါတို႕ကလဲသူ႔ကိုၾကည့္တယ္။ သူကလဲငါတို႔ကိုၾကည့္တယ္ ဒါပဲ။ အခုလဲႏိုင္အံုးမွာပဲ ေနာက္လဲႏိုင္အံုးမွာပဲ ဘယ္သြားသြားဗ်ာ Taxi ေမာင္းတဲ့သူေျပာေျပာ ဘာေျပာေျပာ သက္ဆင္ပဲ။ ဒါအေရးႀကီးဆံုးပဲ။

ကိုယ့္အတြက္လုပ္ေပးတယ္ဆိုၿပီးတာပဲ။ အေပၚမွာလူေတြကဗ် အရမ္းခ်မ္းသာတာ ဒါေပမဲ့လဲ ဘာလို႔မို႔ ကိုဒက္ပ္ ျဖစ္ရတာလဲ။ လူဆိုတာကေတာ့ ေလာဘကေတာ့ရွိတာပဲ။ ဘယ္ေလာက္ခ်မ္းသာခ်မ္းသာ လိုခ်င္တာပဲ။ ၁၀သက္ ၁၁သက္ ဘယ္လိုျဖစ္ျဖစ္ လိုခ်င္တာပဲ။ တစ္သက္စားရေတာ္ေရာေပါ့ မဟုတ္ဘူး တစ္ခါတည္းကို။ အလကားေနရင္းလိုခ်င္ေနတယ္ ေလာဘေပါ့။ ဒါကိုေတာ့ခင္ဗ်ားတို႔ပိုသိမွာေပါ့။ ဒါတင္မကဘူးဗ် သူ႔ေအာက္ကလူေတြကိုလဲသူကေဝရတယ္ဗ်။ သူ႔ရဲ႕ေနာက္လိုက္ေတြကိုလည္းပဲ။ သူ႔ကိုအားကိုးဖို႔ သူ႔ကိုသစၥာရွိဖို႕ ေပးရတယ္ ဒါေတြရွိတယ္။ ႏုိင္ငံေရးအရေပးရတာေပါ့။ ပထမဟာက စီးပြားေရးအရ။ ဒါတိယကေတာ့ ႏိုင္ငံေရးအရ။ လူေတြကိုေပးထားမွ ေက်ြးထားမွ သူ႔ကိုေထာက္ခံတာကိုးဗ်။ တတိယအခ်က္က လူမႈေရးဗ်။

ဒါေတြဟာအေပၚပိုင္းကေပါ့။ ေအာက္ပိုင္းက်ေတာ့ဘာျဖစ္လဲ ဥပမာဗ်ာ က်ေနာ္ေမာ္ေတာ္ကားလိုင္စင္သြားထုတ္လို႔ရွိရင္ ေပးရတယ္ဗ်။ အခုေတာ့မေပးရေတာ့ဘူး။ အရင္တုန္းကေတာ့ေပးရတယ္။ ေပးရေတာ့ဘာလဲဆိုေတာ့ သူတို႔ေျပာတာ ဒီလူေတြဟာတဲ့ ေအာက္အဆင့္ ဝန္ထမ္းေတြက သူတို႔ လစာထဲကမေလာက္ဘူး။ လစာမေလာက္တဲ့အခါၾကေတာ့ သူတို႔မိသားစုေနႏိုင္ စားႏိုင္ဖို႔ဟာ ပိုက္ဆံမရွိရင္ငတ္မွာကိုးဗ် ဒါေၾကာင့္မို႔လို႔ လုပ္ရတာ။ အဲလိုအေၾကာင္းျပခ်က္ေပးတယ္။ အဲဒီ့အခါၾကေတာ့ ဟုတ္ၿပီ လိုအပ္တယ္ဆိုရင္ ဒီလူေတြကို လစာ ပိုေပးရင္ ဒီလိုျပႆနာျဖစ္မလာဘူး။

က်ေနာ္ေတြ႔ရတာက လူငယ္ပိုင္းအစိုးရဝန္ထမ္းေတြကို လစာ လံုလံုေလာက္ေလာက္ေပးထားတဲ့ေနရာေတြမွာ လာဘ္စားတာနည္းတာကိုေတြ႕ရတယ္။ ျပႆနာက ဘာလဲဆိုေတာ့ ဒီအစိုးရဝန္ထမ္းအငယ္ေတြကေရာေလာဘမရွိဘူးလားဆိုတဲ့ျပႆနာ။ အခြင့္အေရးမရလို႔ ရရင္လုပ္မွာပဲ။ က်ေနာ္ေတာ့မယံုဘူးဗ် Chance မရလိုဗ် ရရင္ ေအာက္ကေကာင္ကလဲျဖစ္မွာပဲ။ က်ေနာ္ဘာသြားေတြ႕လဲဆိုေတာ့ တစ္ခါတုန္းက လွည္းတန္းထိပ္မွာအႀကီးအက်ယ္မီးေလာင္တယ္။ က်ေနာ္က မႏၱေလးအေဆာင္မွာ က်ေနာ္အေဖ အေမက ့ ႏိုင္ငံျခားမွာ အဲေတာ့ လမ္းထိပ္မွာ ဆိုက္ကားသမားေလးတစ္ေယာက္ရွိတယ္ဗ် ကုလားေလး သူ႕ဆိုက္ကားကိုအျမဲစီးတယ္။ က်ေနာ္လဲအျမဲပိုက္ဆံေတြပိုပိုေပးတယ္။ အဲေတာ့မီးေလာင္တဲ့အခါၾကေတာ့ ဆိုက္ကားသမားက သူကတစ္ခါတည္းခ်ေတာ့တာပဲ အရင္ က ၂ က်ပ္ေပးရတဲ့ဟာကို ၁၀/၁၅ က်ပ္ေတာင္းေတာ့တာပဲ။ စိတ္ပ်က္သြားတယ္ ဒီေကာင့္ကို ဘာထူးလို႔လဲဒီေကာင္က အခြင့္အေရးရလို႔ရွိရင္လုပ္တာပါပဲလားဆိုၿပီး စိတ္ပ်က္သြားတယ္။ အဲေတာ့ ျပႆနာကဗ် အရင္ဆံုး အလုပ္သမားေတြကို လစာေလးပိုေပးလို႔မ်ား ပိုေကာင္းမလားဆိုေတာ့ က်ေနာ္ေတာ့ သိပ္ေကာင္းမယ္မထင္ဘူး။ အခြင့္ရလို႔ရွိရင္လုပ္တာခ်ည္းပဲဗ်။

အဲလိုျဖစ္တဲ့အခါၾကေတာ့ ေနာက္ဒီဟာလဲပဲ ျမန္မာျပည္လိုႏိုင္ငံမ်ိဳးမွာလဲပဲ လစာတိုးေပးလိုက္လို႔ရွိရင္ ေစ်းေရာင္းတဲ့လူေတြက အခြင့္ေကာင္းပဲဆိုၿပီးေတာ့ ေစ်းေတြတင္မယ္။ အဲေတာ့ လစာကေတာ့တိုးတယ္။ ေစ်းေတြကေတာ့ တက္သြားတယ္ဆိုရင္ဘာမွမထူးဘူး။ ဒီကိစၥမ်ိဳးကို ဘာလုပ္ရမလဲဆိုေတာ့ ျပန္ၿပီးေတာ့ reform ကိုျပန္စဥ္းစားရမွာ။

၊ ျပန္စဥ္းစားရမွာကလစာတိုးေပးရင္ အားလံုး reflection လို႔မရဘူး လစာတိုးေပးအဲ့ဒါမ်ိဳးေတြ ျဖစ္လာမွာ ဒါေတြဟာ အေတာ္ေလးကို စဥ္းစားရမယ့္ကိစၥ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႕ စဥ္းစားလို႕ မရဘူး ျပန္လုပ္ရမဲ့ ကိစၥေတြေပါ့ ။ ၿပီးေတာ့လည္း ဘာမွ ထူးမွာမဟုတ္ဘူး ဒီဟာကို အေၾကာင္းျပၿပီးေတာ့မွ လူေတြက ေစ်းႏႈန္းေတြ တိုးလာေတာ့မယ္ဆိုရင္ The whole country suffer က်ေနာ္တို႕ လခနဲ႕ပတ္သက္ၿပီး အခြင့္အေရးေတြ ဘာေတြ အားနည္းမႈကို က်ေနာ္တို႕က လုပ္ရမယ္ corruption နဲ႕သြားၿပီးေတာ့ သိပ္မေရာပစ္နဲ႕ ။

ေနာက္တစ္ခုက ဒီကိစဘယ္ေလာက္ျပန္႕ပြားသလဲဆိုတာ သိပ္ၿပီးေတာ့မျပန္႕ပြားဘူးဆိုရင္ ထိန္းရတာလြယ္တယ္ လူေတြကို ျပန္ၿပီ္း အိုင္ဒင္္တီဖိုင္း ျပန္လုပ္လို႕ရတယ္ ဒါေပမဲ့ နည္းနည္းက်ယ္က်ယ္ျပန္႕ျပန္႕ ျဖစ္သြားရင္ ခက္တယ္ ဒါေပမဲ့ systemtic ျဖစ္သြားၿပီး အဲ့ဒါက system ႀကီး တစ္ခုလံုးက systematic corruption တစ္ခုလံုးက corruption become a way of life systematic corruption အဲ့ဒါမ်ိဳးက ဗမာျပည္မွာျဖစ္တယ္ The whole things top to bottom, system တစ္ခု အဲ့ဒါေတာ့ လြဲတယ္ become a way of life တစ္ခုခု လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ က်ေနာ္ကိုယ္တိုင္လည္းအဲ့ အတိုင္းဘဲ ဘယ္သူ႕ဘာေပးရမလဲၾကည့္ေနတာ အဲ့လိုၾကည့္ရင္ that happen ဆိုရင္ become the very very seen the problem အဲ့လိုဟာေလးေတြရွိတယ္ အဲ့ဒါကို ဘယ္လို ေျဖရွင္းမလဲဆိုတဲ့ ျပသနာ ေနာက္တစ္ခုက စနစ္တက် ေကာက္တဲ့ corruption နဲ႕ဗရမ္းဗတာ ျဖစ္တဲ့ corruption ဆိုၿပီး ႏွစ္မ်ိဳးရွိတယ္။

စနစ္တက်ဆိုတာကေတာ့ စနစ္က်တယ္ဗ် ဘယ္သူ႕ဘယ္ေလာက္ေပးရမလဲ ဆိုတာ သိတယ္ ။

ဘယ္သူ႕ဘာေပးရမယ္ဆိုတာ သိတယ။ ၿပီးလို႕ရွိရင္လည္း အခြင့္အေရးရမယ္ဆိုတာ ဟာေလးက မဆိုးဘူး systematin ျဖစ္တယ္ ျဖစ္တဲ့ အခါက်ေတာ့ အဂတိလုိက္ၿပီးေတာ့မွ ယူတဲ့ဟာေတြကလည္း ရွိတယ္။ သူ႕အေနနဲ႕ဒီဟာေလးကေတာ့ ဒီဘဲေလးေပါ့ ဒီဘဲငန္းေလးက ေနာက္က်ရင္ ေရႊဥရင္ဥမွာေပါ့ ဒီေကာင္ကို ငါထိန္းသိမ္းထားမယ္ အရမ္းလုိအပ္တဲ့ အခ်ိန္က်မွေပါ့ လုပ္ေပးမယ္ သူၾကီးပြားလာတဲ့အခ်ိန္ ငါလည္း ၾကီးပြားမယ္ အဲ့သေဘာေလးေတြရွိတယ္ ။ စနစ္ေကာင္းတဲ့ဟာေလးကေလ good things ကေလေနာ္ bad thing ကေတာ့ we know who to give how much to give အရမ္းအတိအက် သိတယ္ ဘာကိုဆုိ ဘယ္ေလာက္ေပးရမလဲ everything is clear ေပးလို႕ရွိရင္လည္းရတယ္ အေျခအေနအရဘဲ ဒါမ်ိဳးဟာေလးေတြက very systematic ပါ ။

ေနာက္ၿပီးေတာ့ အဲ့ဒီ ေကာက္တဲ့လူေတြဟာလည္းဘဲ benefit ျဖစ္တဲ့လူေတြဟာလည္းဘဲ က်ေနာ့္အေနနဲ႕စီးပြားေရးက တိုးတက္လာမယ္ဆိုရင္ သူၾကီးပြားလာရင္ ငါလည္း တိုးတက္လာမယ္ဆိုၿပီးေတာ့ အရမ္းကိုဘဲ This is double corruption ေနာက္တခါ ဗရမ္းဗဒါ corruption ဆိုတာက completely confuse ဘယ္ေပးလို႕ေပးရမွန္းလည္းမသိ ဘယ္သူက responsibility ရွိမွန္းလည္းမသိေနာ္ ၿပီးလို႕ရွိရင္လည္း အခြင့္အေရးရမလား မရမလားလည္းမသိ ဘာျဖစ္သြားသလဲဆိုတဲ့အခါက်ေတာ့ ေနာက္ officer ေတြကလည္း ဘယ္ကဘယ္ေလာက္ယူမွန္းလည္းမသိ အဲ့လိုျဖစ္ေနတယ္ဆိုလို႕ရွိရင္လည္း တစ္ခါတည္းကို အၾကီးအက်ယ္ဘဲ အဆမတန္ေကာက္တာ အဲ့ဒီအခါက်တဲ့ အခါက်ေတာ့ အဲ့ဘဲက ဥကိုမဥေတာ့ဘူး ေရႊဘဲေတြဘာေတြ ေဘးခ်ိတ္ အဲ့ဘဲက ဥကိုမဥေတာ့ဘူး အဲ့ဒီဟာက very very dangerousေျပာခဲ့တာကေတာ့ very essential ေလးေတြဘဲေျပာခဲ့တာ ။ဒါက်ေနာ္ေနာက္ရင္းႏီွးျမွပ္ႏွံမႈအေပၚမွာဘာျဖစ္ေနလဲ။

ဘယ္ေလာက္ေအာင္ျမင္လည္းလုိ႔ေမးမယ္ဆုိရင္ သိပ္ေတာ႔မေအာင္ျမင္ဘူး မေအာင္ျမင္လုိ႔ဆက္ျပီးမလုပ္ရဘူးလုိ႔ေတာ႔မေျပာပါနဲ႔ ဆက္ျပီးေတာ႔လုပ္ရမွာပါ လာဘ္ေပးတဲ႕ကိစၥလည္းအဲဒီအတုိင္းပါဘဲ ဆက္ျပီးေတာ႔လုပ္ရမွာပါ သူအေနနဲ႔ကေတာ႔ ဒါႀကီးကုိ ပေပ်ာက္ေအာင္လုပ္လုိ႔မရဘူး မရေပနဲ႔လည္းဘဲ သူကုိ ထိန္းျပီးေတာ႔ မေကာင္းတဲ႔ ဟာေတြကုိေလွ်ာ႔ျဖစ္ဖုိ႔ ၾကဳိးစားရမယ္ ပေပ်ာက္ေအာင္လုပ္လုိ႔ေတာ႔မရဘူး လြန္လြန္အားႀကီးတဲ႔ဟာေတြေပါ႔ ဆက္ကုိလုပ္ရမယ္ကိစၥ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔လည္းလုပ္ေနတာပါဘဲ စီးပြာေရးအေၾကာင္းေျပာတာ corruption ေၾကာင့္မို႔လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ရဲ႕ရင္းႏွီးျမွပ္ႏွံမႈေတြဟာ ျပည္တြင္းေရာ ၊ ျပည္ပေရာ အဲဒီဟာေတြဟာ ဆိုရင္တကယ္ပဲ အေတာ္ေလးကိုဆံုးရံႈးမႈေတြရွိတယ္။ေနာက္ေဆာက္လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္လညး္ေပးရေတာ့မယ္၊ ထုတ္လုပ္ေတာ့မယ္ဆိုရင္လည္းေပးရေတာ့မယ္၊ Transport လုပ္မယ္ဆိုရင္လည္းေပးရမယ္။ Market လုပ္မယ္ဆိုရင္လညး္ေပးရမယ္။ store လုပ္မယ္ဆိုရင္လည္းေပးရမယ္။ တယ္လီဖုန္တပ္ခ်င္တယ္ဆိုလည္းေပးရတယ္။ အင္တာနက္တက္ မယ္ဆိုရင္လည္းေပးရမယ္ အဲဒီလုိ လုပ္တဲ့အခါက်ေတာ့ မလြယ္ေတာ့ဘူး ေနာ္။

ဒါတြကိုလုပ္ေဆာင္ေနတဲကအခါမွာ ေအာင္ျမင္တာမေအာင္ျမင္တာေဘးခ်ိတ္အဲလုိဘဲစဥ္းစားပါ ေအာင္ျမင္တာမေအာင္ျမင္တာ

တိုင္းျပည္ကို ပ်က္မတက္ ျဖစ္ေစတာက အာဏာရွင္ေတြ ၾကီးပြားေနတဲ့ဟာ သံယံဇာတ ပစၥည္းေတြ သူတို႕လက္ထဲေရာက္ကုန္တာ အဲ့ဒါကေတာ့ မေကာင္းဘူးဆိုတာ သိတယ္ ႏိုင္ငံျခားမွာသြားၿပီးေတာ့ အိမ္ေတြေဆာက္ ျပည္တြင္းမွာလည္း စိန္ေတြ ေရႊေတြ ေငြေတြ ရတနာေတြ အဲ့ဒါေတြကလည္း ရွင္းေနတာဘဲ တိုင္းျပည္အတြက္ နစ္နာေစတယ္ဆုိတာ။

က်ေနာ္ေျပာခ်င္တာက ဘာလုပ္ရမလဲ ဆုိေတာ႔ နံပတ္တစ္က lေခါင္းေဆာင္ ကအေရးႀကီးတယ္ အိမ္တစ္အိမ္ကုိ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမယ္ဆုိရင္ အမုိးကုိစျပီးေတာ႔လုပ္ရမယ္ အေရးႀကီးတာက အာရွေဒသမွာ ဆုိ လူႀကီးေတြဆုိရင္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ရဲ႔ေခါင္းေဆာင္ ေတြကနမူနာေပးရမယ္ ။သိပ္အေရးႀကီးတယ္။ ေခါင္းေဆာင္က ဦးေဆာင္ရမယ္ ဆုံးျဖတ္ခ်ဖု္ိ႔ဆုိ၇င္လည္းဘဲ ေတာ္ေတာ္ေလးကုိ ခက္ခက္ခဲခဲဆုံးျဖတ္ခ်က္ရရတယ္ အဲဒါမ်ုဳိးေတြခ်ဖုိ႔ဆုိလည္း သူတုိ႔အေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ ခ်ဖုိ႔လုိတယ္။မျဖစ္သင္႔တဲ႔ ဟာ ေတြ လုံးလုံးမတရားတဲ႔ ဟာေတြ အဲဒါေတြကုိဘဲ ျပန္ထိန္းျပီးေတာ႔လုပ္ၾကဖို႕လိုပါတယ္္။

(ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

အျပည့္အစုံသို႔

အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေဒါက္တာ ဦးျမင့္၏ ေဟာေျပာခ်က္ (၁)

ၿပီးခဲ့သည့္ ဇြန္လအတြင္းက ေနျပည္ေတာ္တြင္က်င္းပေသာ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေဆြးေႏြးပြဲတြင္ ေတြ႔ရသည့္ ေဒါက္တာ ဦးျမင့္ႏွင့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ (ဓာတ္ပံု - Voice of Myanmar)

(သမၼတ အႀကံေပး စီးပြားေရး ပညာရွင္ ေဒါက္တာဦးျမင့္က ၾသဂုတ္လ ၃ ရက္ေန႔ မနက္ ၉နာရီကေန ေန႔လည္ ၁၂ နာရီ၀န္းက်င္အထိ ေဟာေျပာခဲ့တဲ့ အဂတိလိုက္စားမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး ေဟာေျပာေဆြးေႏြးခ်က္မ်ား ျဖစ္ပါတယ္။ ျမစ္မခ မီဒီယာအဖြဲ႔က ေဖ့စ္ဘုတ္မွာ စာ႐ိုက္ၿပီး တင္ေပးေနတာကို ျပန္လည္ကူးယူ ေဖာ္ျပပါတယ္။

ဧရာဝတီက ေဒါက္တာ ဦးျမင့္ရဲ႕ ေဟာေျပာခ်က္နဲ႔ ပတ္သက္လို႔ သတင္းေရးသား ေဖာ္ျပၿပီး ျဖစ္ပါတယ္။)

က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကေတာ့ ေဆြးေႏြးပြဲလည္းမဟုတ္ပါဘူး။ အျမင္ခ်င္းဖလွယ္တဲ့သေဘာမ်ိဳးေလးပါ။ အဲဒါမ်ိဳးေလးျဖစ္ေစခ်င္တယ္ ေနာက္ေမးခ်င္တာလဲေမးလို႔ရပါတယ္။ က်ေနာ္မေျဖခ်င္လဲ ဦးမ်ိဳးျမင့္ေျဖပါလိမ့္မယ္။ ဒီဟာနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ အဂတိလိုက္စားမႈ သူ႔ရဲ႕ဇစ္ျမစ္ သူ႔ရဲ႕အက်ိဳးဆက္မ်ားနဲ႔ ကုထံုးဆိုတဲ့စာတမ္းပါ။ ဒီစာတမ္းကိုက်ေနာ္ေရးထားတာ ၁၀ ႏွစ္ေလာက္ရွိၿပီ။

ဘာလို႔ေရးတာလဲဆိုေတာ့ တစ္ခါတုန္းက က်ေနာ္ေက်ာင္းဆရာဘဝတုန္းက ၾကာလွၿပီး အႏွစ္ သံုးဆယ္ေလာက္တုန္းက က်ေနာ္ကအဲဒီ့မွာသတင္းစာသင္တန္းဆိုတာရွိတယ္ဗ်။ အဲတုန္းက စာေပဗိမာန္မွာလုပ္တာ အဲတုန္းက က်ေနာ္သင္ရတယ္။ က်ေနာ္ျပန္လာတဲ့အခါက်ေတာ့ တစ္ခ်ိဳ႕သတင္းစာဆရာေတြက ႀကီးႀကီးမားမား ဒုဝန္ႀကီးေတြဘာေတြျဖစ္ေနတယ္။ ေတာ္ေတာ္ေလးပဲ အဆင့္ျမင့္တဲ့ေနရာေတြဘာေတြေရာက္ေနတယ္။ ဆရာဦးျမင့္ေရတဲ့ The New Light Of Myanmar ထဲမွာေရးစမ္းပါလို႔ က်ေနာ့္ကိုေျပာတယ္။ ဘာေရးရမွာလဲဆိုေတာ့ ဆရာေရးခ်င္တာေရးပါလို႕ေျပာတယ္။ က်ေနာ္ အဂတိလိုက္စားမႈအေၾကာင္းေရးမယ္လို႔ေျပာလိုက္တယ္။ သူတို႔ဖတ္ၾကည့္ၿပီးေတာ့ ဗမာျပည္အေၾကာင္းေစာင္းၿပီးေတာ့ေရးတယ္လို႔ သူတို႔ကထင္ေနၾကတယ္။ ဒီေတာ့ သူတို႔ဒါႀကီးကိုဂ်ာနယ္ထဲထည့္လို႔မရဘူးဆိုေတာ့ က်ေနာ္ထားလိုက္တတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္ ဒါေလးကိုထည့္ဖို႔ က်ေနာ္ႀကိဳးစားေနတယ္။

New Light Of Myanmar ထဲမွာထည့္လို႔ရွိရင္ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ကထည္႕ခ်င္တာေပါ႕ ........။ အခုလဲပဲက်ေနာ္ႀကိဳးစားေနတယ္ဗ်။ ဒီစာတမ္းကို အခုဗမာလိုဘာသာျပန္ေနတယ္။ ျပန္ၿပီးလို႔ရွိရင္က်ေနာ္ အေနနဲ႔ကေတာ့ ထပ္ႀကိဳးစားလိုက္ဦးမယ္။ New Light ထဲမွာပါသြားၿပီဆိုရင္ေတာ့ ...... သမၼတႀကီးကေတာ့ က်ေနာ့္ကို ဒီစာတမ္းကိုတင္ျပဖို႔ သေဘာတူထားတယ္။ တင္ျပလို႔ရတယ္တဲ့ ဒီစာတမ္းကိုေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ တစ္ခါတည္းေျပာထားၿပီးသား။ သူ႔ဆီကခြင့္ျပဳခ်က္ရၿပီးဆိုေတာ့ က်ေနာ့္အေနနဲ႔ သတင္းစာေတြထဲမွာ ထည့္ႏိုင္မယ္လို႔ထင္တယ္။ က်ေနာ္လဲႀကိဳးစားပါ့မယ္္။ OK ဒီေလာက္ပါပဲ။

စာတမ္းကအခ်က္ ၄ ခ်က္ရွိတယ္ဗ်။ နံပါတ္တစ္က အဂတိလိုက္စားမႈဆိုတာဘာလဲ၊ ဒုတိယအခ်က္က ဘာျဖစ္လို႔အဲလိုျဖစ္ရတာလဲ၊ တတိယအခ်က္ကေတာ့ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈေတြဘာရွိသလဲ၊ စတုတၱအခ်က္ ကေတာ့ ဒီအခ်က္ေတြကိုဘယ္လိုကိုင္တြယ္မလဲ။ ၄ ပိုင္းရွိတယ္ဆိုေတာ့ စၿပီးေတာ့ က်ေနာ္ရွင္းျပပါ့မယ္။ ရွင္းျပရမယ္ဆိုရင္အၾကာႀကီးရွင္းျပရလိမ့္မယ္။ တတ္ႏိုင္သေလာက္ တိုတိုခ်ံဳးၿပီးေတာ့ ေျပာပါ့မယ္။ အေရးႀကီးတဲ့အေၾကာင္းအရာေလးေတြေပါ့။ ဗမာလိုလဲထြက္လာအံုးမယ္။ ထြက္လာလို႔ရွိရင္လဲေပးပါ့မယ္။

တစ္ကမာၻလံုးမွာ အဂတိလိုက္စားမႈနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ တစ္ကမာၻလံုးအႏွံအျပားမွာ ဒီဟာနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ အေတာ္ေလးကိုပဲ လူေတြကစိုးရိမ္မႈေတြ အရမ္းျဖစ္ေနၾကတယ္ေနာ္။ တစ္ကမာၻဆိုတာလဲဘာလဲဆိုေတာ့ ဘယ္ေနရာမွာမဆိုရွိတယ္။ ဖြံ႕ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံမွာလဲရွိတယ္။ ဖြံ႕ၿဖိဳးၿပီးႏိုင္ငံမွာလဲရွိတယ္။ ပုဂၢလိကမွာလဲရွိတယ္၊ အစိုးရမွာလဲရွိတယ္၊ ေစတနာ့ဝန္းထမ္းလုပ္တဲ့ေနရာေတြမွာလဲရွိတယ္။ အခုဆိုရင္ဘယ္ေနရာၾကည့္လိုက ္ၾကည့္လိုက္ ဒီျပႆနာရွိတယ္။ ဒါအားလံုးကလက္ခံထားတာ။

ဒုတိယအခ်က္ကဘာလဲဆိုရင္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္တိုက္ၾကေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဒီအဂတိ လိုက္စားမႈနဲ႔တိုက္ၾကတယ္။ ရာထူးျပဳတ္ခ်င္တယ္ဆိုလို႔ရွိရင္။ ႏိုင္ငံေရးအတိုက္အခိုက္ေတြမွာလဲ ဒီဟာကို အေၾကာင္းျပဳၿပီးေတာ့ တိုက္ၾကတယ္။

တတိယအခ်က္ကဘာလဲဆိုရင္ စီးပြားေရးအပိုင္း။ ဒီအပိုင္းမွာလဲ အေတာ္ေလးဒုကၡေရာက္ႏိုင္တယ္။ က်ေနာ္ေဆြးေႏြးမွာ စီးပြားေရးအပိုင္းေဆြးေႏြးမွာ အဂတိေၾကာင့္ တိုင္းျပည္မွာ ျပႆနာေတြေပၚႏိုင္တယ္။ ဒီဟာကိုလည္းမကိုင္တြယ္ပဲနဲ႔ စီးပြားေရးတိုးတက္ဖို႔ဆိုတာမလြယ္ဘူး။ ဒါေတြအားလံုးကလဲ အမ်ားလက္ခံတယ္။ ဒါကိုလဲပဲလစ္လ်ဳရူလို႔မရဘူး။ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္ထပ္ၿပီးေတာ့ ေျပာျပမယ္။

လြယ္ပါတယ္ အမ်ားျပည္သူအက်ိဳးအတြက္ တိုင္းျပည္အက်ိဳးအတြက္ ေပးထားတဲ့တာဝန္ကို ကိုယ္က်ိဳးအတြက္အသံုးျပဳတာ ဒါဟာ အဂတိလိုက္စားမႈရဲ႕ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုခ်က္ပဲ။ အဲေတာ့ ဒီြဖြင့္ဆိုခ်က္ဟာ ေကာင္းလားမေကာင္းဘူးလားဆိုတာ ဘယ္အေပၚမွာမူတည္သလဲဆိုေတာ့ ဒီလို ဖြင့္ဆိုခ်က္ေပးလို႔ ဘယ္ေလာက္မ်ား ဒီဟာက အဂတိနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ လူေတြကိုနားလည္ႏိုင္လဲ၊ အက်ိဳးသက္ေရာက္မႈရွိလဲ။

ဖြင့္ဆိုခ်က္ဆိုတာ ေပးခ်င္သလိုေပးလို႔ရတယ္။ ေကာင္းလာမေကာင္းလားဆိုတာက ဒီဖြင့္ဆိုခ်က္ သံုးတဲ့ အတြက္ေၾကာင့္မို႔လို႔ အဂတိနဲ႔ပတ္သတ္လို႔ ဘယ္ေလာက္မ်ားအဓိပၸယ္ေတြေပါက္လဲ၊ ဘယ္ေလာက္ အက်ိဳး သက္ေရာက္လဲ။ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ေပးထားတဲ့တာဝန္၊ အမ်ားအက်ိဳးအတြက္ေပးထားတဲ့ ဝတၱရားေတြ၊ အာဏာေတြ ကိုယ္က်ိဳးအတြင္ အသံုးျပဳတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက အေရးႀကီးတဲ့ဟာက စီးပြားေရးမွာအေရးႀကီးတာက ဘယ္သူမဆိုဘယ္ဝါမဆိုသူမ်ားမွာမရွိတဲ့ အခြင့္အေရးတစ္ခု ကိုယ့္မွာရွိလို႔ရွိရင္ ေစ်းကိုင္လို႔ရတယ္ ဒါပဲ။ က်ေနာ္ကေက်ာင္းဆရာလုပ္ေနတာဗ်။ ေက်ာင္းဆရာလုပ္ေနေတာ့ က်ေနာ္တို႔က တစ္လကို တစ္သိန္းရတယ္ဆိုပါေတာ့။ အဲဒါမေလာက္ဘူးဗ်။ အဲေတာ့ က်ဳရွင္ေပးရတယ္။ အဲလိုေပးတာက်ေနာ္တင္မကဘူးဗ်။ တစ္ျခားသူေတြလဲရွိေနေတာ့ အၿပိဳင္အဆိုင္ေတြရွိေနတယ္။ အဲလိုေလးရွိတဲ့အခါၾကေတာ့ က်ေနာ္တို႔ဘယ္ေလာက္ရၾကလဲဆိုေတာ့ တစ္လကို ငါးသိန္းရၾကတယ္။ ဒါေပမဲ့ဘာေတြ႕ရလဲဆိုေတာ့ တစ္ျဖည္းျဖည္းနဲ႔ က်ေနာ့္ေက်ာင္းသားေတြက..... ေတြအမ်ားႀကီးရရေနတာ။ ..... ငါးခု ေျခာက္ခု ဆရာဦးျမင့္ရဲ႕က်ဳ၇ွင္သြားတဲ့ေက်ာင္းသားေတြက .... ....ေတြအမ်ားႀကီးအမ်ားႀကီးရတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔ ဆရာဦးျမင့္ရဲ႕ေက်ာင္းသားေတြက .... ေတြအမ်ားႀကီးရလဲ မီဒီယာေတြလဲအရမ္းႀကီးစိတ္ဝင္စားတယ္။ က်ေနာ့္ကိုလာတယ္ ငါကကြာ သမၼတရဲ႕ဘာညာေလွ်ာက္ေျပာတယ္။ က်ေနာ့္ဆီလာရင္ေတာ့ က်ေနာ္စာသင္ေကာင္းတာေျပာမွာေပါ့ က်ေနာ္ကေတာ့။ ဒါေပမဲ့မယံုဘူးဗ်လူေတြက ဘာလုိ႔သူ႔ရဲ႕က်ဳရွင္သြားတဲ့လူေတြက.... ဒီေလာက္ရေနလဲ။ လိုက္တာေပါ့ လိုက္ေတာ့ဘာသြားေတြ႕လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္လဲပဲသိတယ္မလား အမ်ားႀကီးအမ်ားႀကီးလာတာဗ် တစ္ခါတည္းကို လူကသူ႕ကေလးေတြရဲ႕ေရွ႕ေရးအတြက္ သိပ္အေရးႀကီးတယ္။

ကေလးက... မ်ားမ်ားရလို႕ရွိရင္ သူ႕အေနနဲ႔က Chance အမ်ားႀကီးရတာေပါ့။ က်ေနာ့္ဆီလာၿပီးေတာ့ လာကန္ေတာ့က်တာေပါ့ဗ်ာ။ စိန္ေတြေရႊေတြပံုၿပီး။ က်ေနာ္လဲပဲဘယ္လိုျဖစ္လဲဆိုေတာ့ သိပ္မ်ားသြားလို႔ရွိရင္နာမည္ပ်က္မွာေပါ့ဗ်။ ဦးျမင့္က ျမန္မာ့သမိုင္းမွာ နာမည္ဆိုးမျဖစ္ခ်င္ဘူး။ ဘာသြားေတြ႕လဲဆိုေတာ့ က်ေနာ့္ကိုအခြင့္အေရးေပးထားတာ စာေမးပြဲေမးခြန္းေတြကိုစစ္ဖို႔ အခြင့္အေရးက်ေနာ့္ကိုေပးထားတယ္။ အဲဒီ့အခြင့္အေရးေပးထားတဲ့အခါၾကေတာ့ အားလံုးက..... ေတြရေနၾကတာေပါ့။ ဘာလို႔က်ေနာ့္ကိုေပးရလဲဆိုေတာ့ က်ေနာ္ကအေပၚကႀကီးတဲ့လူေတြနဲ႔ သိေနတယ္။ ျပႆနာက ...........။ အဲဒါသိတဲ့အခါၾကေတာ့ လူေတြကလာၾကတာပဲ။ ကေလးက မေမြးခင္ကတည္းကလာတန္းစီေနၿပီ က်ေနာ့္ဆီမွာ။ ဘာျဖစ္လို႔က်ေနာ့္ကို ဒီအခြင့္အေရးေပးရတာလဲ။ အဲဒါက Issue ။ က်ေနာ္နဲ႔ဘာမွမဆိုင္ဘူး။ အဂတိလိုက္စားတာက က်ေနာ္ မေကာင္းလို႔မဟုတ္ဘူး။ ဘယ္သူ႕ေပးေပးဒါမ်ိဳးကျဖစ္မွာပဲ။

ေနာက္တစ္ခု ဥပမာေပးထားတယ္က်ေနာ္။ လိုင္စင္တစ္ခုေလွ်ာက္တယ္ဆိုပါေတာ့ သူ႔ကိုလဲ က်ေနာ္ ေပးလို႔ရတယ္။

ေနာက္တစ္ခုက စည္းမ်ဥ္းေတြဥပေဒေတြ အဲဒါေတြအေရးႀကီးတယ္။ အဲဒီကိစၥ အဲဒါဘာလဲဆိုေတာ့ ဒီဟာေတြက ဘာလုပ္လုပ္ဗ် စည္းမ်ဥ္းေတြထည့္ရတယ္။ စည္မ်ဥ္းေတြရွိမွ စီးပြားေရးျဖစ္ျဖစ္၊ ႏိုင္ငံေရးျဖစ္ျဖစ္ ဘာပဲလုပ္လုပ္ရွိရတယ္။ ေဘာလံုးကစားသလိုပဲ ေဘာလံုးကစားရင္လဲ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြရွိတာပဲ အဲဒါမ်ိဳးေတြမရွိပဲနဲ႔ ကစားလို႔မရဘူး။ လႊတ္ထားေပးမယ္ဆိုရင္သတ္ၾကျဖတ္ၾကမွာပဲ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္။ လူ႔မွာရွိတဲ႔ေလာဘေတြေဒါသေတြကိုလဲထိ္္နးထားဖို႔။ ဘုရားနဲ႔တရားနဲ႔တင္ထိန္းလို႔မၿပီးေသးဘူးဗ်။ စည္းမ်ဥ္း ဆိုတာလဲရွိရအံုးမယ္။ အမ်ားဒုကၡေရာက္မယ့္ဟာမ်ိဳးေတြကိုက်ေနာ္တို႔ကကာကြယ္ေပးရမယ္။ ဝီစီမႈတ္တဲသူေရာ ကစားတဲ့သူအေနနဲ႔ေရာ လိုက္နာဖို႔လိုတယ္။ ႏို႕မို႔ဆိုရင္ လုပ္ကတာမလြယ္ေတာ့ဘူး။ အားလံုးက ထင္သာ ျမင္သာရွိရမယ္။ အားလံုးကနားလည္ရမယ္။ မကစားခင္ကတည္းက တိတိက်က် လူေတြကိုရွင္းျပထားရမယ္။ ဒီစည္းမ်ဥ္းေတြကိုတိတိက်က်မသိဘူးဆိုရင္ အလုပ္မျဖစ္ဘူး။ အားလံုးကိုလဲ တစ္ေျပးညီလုပ္ေပးရမယ္။ အားလံုးမညီရင္ကစားလို႔မရဘူး။

အားလံုးကိုလဲ Apply လုပ္ရင္္ သာတူညီမွ်ျဖစ္ရမယ္။ ေဘာလံုးပြဲမွာဆိုလဲအဲတိုင္းပဲ ပင္နာတီေပးရမလားမေပးရဘူးလား အနီကတ္ေပးရမလား၊ အဝါကတ္ေပးရမလားသူ႔မွာဒစ္ခရက္ရွင္ရွိတယ္။ ပါဝါေတြနဲ႔ရ်င္းျပထားတာက က်ေနာ္ ဒီမွာ အေကာက္ခြန္နဲ႔ပတ္သတ္ၿပီးရွင္းျပထားတာ။ ဆိုပါေတာ့ လွ်ပ္စစ္ပစၥည္း ေတြကိုသြင္းလို႔ရွိရင္ ၂၅ ရာခိုင္ႏႈန္းေကာက္မယ္လို႔ဆံုးျဖတ္တယ္။ ဒါေယဘူယအားျဖင့္ေပါ့။ ျပႆနာက ဒီဟာေတြကိုဘယ္လိုလုပ္တန္ဖိုးျဖတ္မလဲ။ တစ္ခုလုပ္ႏိုင္တာက လာသမွ်ပစၥည္းအားလံုးကို စာရြက္ႀကီးထုတ္ ေလွ်ာက္ေရးထား အားလံုးအတိအက် ေရးထားေပးလိုက္ တန္ဖိုးေတြျဖတ္ထားေပးလိုက္။ ျပႆနာက ပစၥည္းေတြကတစ္ခ်ိန္လံုးဝင္ေနရတာ အသစ္ေတြကလဲေန႔စဥ္ေန႔စဥ္ထြက္ေနတာ။ ဒါႀကီးကိုလုပ္ဖို႔ဆိုတဲ့ ဟာႀကီးက မလြယ္တဲ့ကိစၥ တစ္ခ်ိန္လံုးႀကီး Complete လုပ္ထားဖို႔ဆိုတာက ။

ေနာက္တစ္ခုက ဘယ္အမ်ိဳးအစားလဲဆိုတဲ့ကိစၥ ဥပမာ ကက္ဆက္ဆိုပါေတာ့ ကက္စက္ေလးကို ခ်မ္းသာတဲ့အိမ္မွာသီခ်င္းေတြနားေထာင္မယ္ဆိုရင္ ေဖ်ာ္ေျဖမႈပဲ။ ဒီကက္ဆက္ေလးကို ဘယ္လို သေဘာထားမလဲဆိုရင္ ႏိုင္ငံျခားဘာသာမွာဒီကက္ဆက္ကေလးကိုသံုးလို႔ရတယ္ ဒါဆိုရင္ သင္ၾကားမႈ ျဖစ္သြားတယ္။ .... ၾကေတာ့ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခ်၊ သင္ၾကားမႈၾကေတာ့ ၁၀ ရာခိုင္ႏႈန္းထားလိုက္ေပါ့။ ဒါေပမဲ့ ကက္ဆက္ကလဲ ဘုန္းႀကီးတရားေဟာလဲဖြင့္လို႔ရတာပဲ အဲလိုမ်ိဳးဆိုေတာ့ ဘယ္လိုလုပ္သြားၿပီးေတာ့ ဆံုးျဖတ္မွာလဲ။

ေနာက္တစ္ခုက က်ေနာ္ အေမရိကကေနျပန္လာတုန္းက က်ေနာ့္မွာဂစ္တာတစ္လံုးပါလာတယ္။ အဲဒါေဒၚလာငါးေထာင္ေပးရတယ္။ က်ေနာ္နဲ႔အတူတူဆရာတစ္ေယာက္ပါတယ္။ အဲဆရာကဘာပါလဲဆိုေတာ့ ေဆးတစ္ခုပါလာတယ္။ ေရကူးကန္ထဲမွာထည့္တဲ့ေဆးေပါ့ေလ။ ဲဒါျပန္လာေတာ့အေကာက္ခြန္ဌာန မွာက က်ေနာ္တို႔တပည့္ေတြျဖစ္ေနတယ္။ ဆရာတဲ့ဆရာ့ဂစ္တာႀကီးက ေစ်းတအားမ်ားေနေတာ့ စကားမ်ား လိမ့္မယ္တဲ့။ အဲဒါဘာလုပ္ရမလဲေမးေတာ့ ေဒၚလာ ၁၀၀ ေလာက္ပဲထည့္လိုက္ဆိုၿပီးေတာ့ သူလုပ္ေပးတယ္။ အတူတူျပန္လာတဲ့ဆရာရဲ႕ေဆးကိုက်ေတာ့ အေရးေပၚသံုးတဲ့ေဆးဆိုၿပီးျဖည့္ေပးတယ္။ အဲလိုေလးေတြေတာ့ ရွိတယ္ဗ်။ စာအုပ္ႀကီးအတိုင္းလုပ္ေနလို႔ေတာ့မရဘူး။

(ျမစ္မခ မီဒီယာဂ႐ု(ပ္) မွ တင္ေပးလွ်င္ ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္)

အျပည့္အစုံသို႔